Առհասարակ նախընտրում եմ կարդալ, ոչ թե գրել, բայց «Առավոտ»թերթի մի խմբագրական ստիպեց գրել ինձ հուզող այս հարցի շուրջ, որ ֆեյսբուքյան ընկերախմբային քննարկումներից դուրս, արժի հնչեցնել նաեւ հրապարակավ:
2009-ին` անցնելով Եվրասիա համագործակցություն հիմնադրամում աշխատանքի, ծառայողական պարտականություններից ելնելով պարզ մեդիա սպառողից դարձա այդ ոլորտի ծրագրային մենեջեր`այս տարիների ընթացքում մասնակցելով և կազմակերպելով բազմաթիվ դասընթացներ լրագրողների համար: Քանի որ իմ համակարգած ծրագիրը, մեծ առումով, ուղղված է հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորմանը և լրատվամիջոցներում ոչ ճշգրիտ, աչառու տեղեկատվության կրճատմանը, կարծրատիպային մտածողության նվազեցմանը, բնականաբար ժուրնալիստիկական էթիկան և պրոֆեսիոնալ լրագրության ստանդարտները ընկած են եղել մեր բոլոր դասընթացների հիմքում:
Եվ ահա տեքստին քննադատող հայացքով նայող «պրոֆեսիոնալընթերցողի» տեսակետից եմ ուզում անդրադառնալ 2012 թվականի մարտի 27-ի«Առավոտ» թերթի խմբագրականին: Ի սկզբանե նշեմ, որ խմբագրականում արծարծված հիմնական թեզերի հետ կապված որևէ ասելիք չունեմ: Խմբագրականը հենց այն ժանրն է, որտեղ խմբագիրն ազատ է արտահայտել իր վիճելի և ոչ միանշանակ ցանկացած կարծիք ու տեսակետ:
Խոսքս այլ բանի մասին է. առարկություններ չենթադրող և մարդկանց մի ամբողջ խումբ վիրավորող, էթիկայի կանոնները ոտնահարող մի մոտեցման, որ կիրառված է նշյալ խմբագրականում: Մասնավորապես`«Պատկերացնո՞ւմ եք, եթե չհաներ, ինչ էին նրա հետ անելու ՀԱԿ-ականները՝
իրենց մշակութային մակարդակին եւ ընտանեկան դաստիարակությանը համապատասխան՝«հաճախորդ», «դհոլ» եւ «ախք» որակումներըառավել մեղմ կթվային»: Կոնտեքստից չկտրելու համար ասեմ, որ խոսքը գնում է Րաֆֆի Հովհաննիսյանի թիվ 7 ընտրատարածքում իր անունը մեծամասնական ցուցակից հանելու մասին:
Հարցս և խնդիրս հենց այստեղ է: Լրատվական դաշտին հետևելով վաղուց եմ եկել այն եզրակացության, որ հայաստանյան թերթերի մի հոծ զանգված հանգիստ կարող էր հրատարակվել «թոփերով և առանց տեքստի»: Սակայն կան այնպիսիք, որոնց շարքին դասվում է նաև «Առավոտը», որոնք ինձ ծանոթ փորձագիտական և մասնագիտական շրջանակներում գոնե, համարվում են լրագրողական էթիկայի և պրոֆեսիոնալիզմի առաջամարտիկներ: Հիմա, եթե վերոհիշյալ թերթերից որևէ մեկը իր խմբագրականում նման արտահայտություններ աներ, կարծում եմ, դրանք ո՛չ զարմանալի, ո՛չ էլ վրդովվեցնող կլինեին. բոլորը վաղուց ընտելացել են այդ հրատարակությունների ոճին և բովանդակությանը: Սակայն «Առավոտի» պարագայում հարց է առաջանում: Ինչպե՞ս է էթիկայի և ընտանեկան դաստիարակության մասին խոսացողն այդքան հեշտությամբ կոլեկտիվ պատասխանատվության է ենթարկում մարդկանց տարատեսակ և տարաբնույթ մի խմբի (տեքստում ասված չէ` «ՀԱԿ-ականների մի մասի», «որոշ մասի»որակմամբ, ասված է ՀԱԿ-ականների`ամենաբացարձակ ձևով): Ի՞նչով է, հապա, տարբերվում հազարավոր մարդկանց «անմակարդակ» և «անդաստիարակ» անվանողը «հաճախորդ», «դհոլ» եւ «ախք» որակողներից: Ի՞նչով է, այս պարագայում, տարբերվում «Առավոտի» խմբագրականը «Գոլոս Արմենիի» խմբագրականից: Միգուցե պարզապես այն բանով, որ «Գոլոս Արմենիին» իրեն անաչառ լրատվամիջոց չի հռչակու՞մ, և դա ավելի արդար է :
Իզաբելլա Սարգսյան